Ons bevrijdingsfeest

Terwijl door het hele land bevrijdingsfestivals zijn, ga ik naar mijn eigen vrijheidsfeest; de Woensdagavond Competitie van RZV Naarden. Het Gooimeer is ons festivalterrein; afgebakend tussen de 53-, B- en D-boei kunnen we uit ons dak gaan. En dat doen we ook. Ik realiseer me nu ik dit schrijf, dat ik eigenlijk niets kan bedenken dat een groter vrijheidsgevoel geeft dan zeilen. Een vers pak poedersneeuw onder mijn snowboard komt in de buurt, maar haalt het niet. En als je dan de perfecte crew en het perfecte weer hebt, dan kun je spreken van een geslaagde 5 mei viering.

Een vrouw aan boord
De websites beloven 9 knopen wind uit Noord-Noord-Oostelijke richting. Een kleine drie beaufort dus. Als ik naar Naarden rij zie ik hoe de schuimkoppen van het IJmeer zich demonstratief stukslaan op de IJburgse kade. Het zorgt voor een grijns om mijn gezicht. Voor het eerst gaat Violet mee. Zij kan natuurlijk al zeilen, maar wedstrijdzeilen is toch anders dan ‘kun-je-even-overstag-gaan-dan-zit-ik-weer-in-de-zon-zeilen’. Algauw zou blijken dat zij een van de beste crew members is.

Genua 1
Voor de wedstrijd bespreken we kort de mogelijke banen en rakken, en maken we een keuze in de zeilen. De voorspelling van 9 knopen wind lijkt iets te worden overtroffen. Het is geen kleine windkracht 3 maar eerder een kleine 4. Omdat onze nieuwe Genua 1 van een lichte zeilstof is gemaakt, kan deze ‘slechts’ tot en met 4 bft. gevaren worden. Daarboven bestaat de kans dat het zeil scheurt. Desalniettemin kiezen we voor de Genua 1. Vooral omdat we dan bij de ruimwindse rakken niet teveel verliezen t.o.v. de spinakerende concurrentie. We trekken onze pakken en reddingsvesten aan en varen naar buiten. Daar staat ons een grote verrassing te wachten.

Oeps
Wind en buiswater slaan ons om de oren als we de havenmonding uitvaren. Shit, dit is geen kleine vier, eerder een kleine vijf! We hebben teveel zeil op en moeten terug. Met slechts 16 minuten voor het startsignaal, is het onzeker of we wel op tijd aan de start kunnen verschijnen.

Anderhalve minuut
We draaien om en proberen zo snel mogelijk de Gen 1 voor de Gen 2 te verwisselen in de luwte van de haven. Binnen no time staat de kleinere genua, waarna we volgas naar buiten varen. Buiten ligt een tegenstander aan lager wal. We kunnen hem niet helpen. Het onderstreept de windkracht. Terwijl de zeilen spastisch klapperen en de druk op het roer toeneemt, bedenk ik me dat we het grootzeil ook iets hadden kunnen reven, maar de tijd tikt. Ik check de GPS en roep: “Anderhalve minuut!”

De start
Het is een startveld zoals die moet zijn; druk en chaotisch. Als wij over bak aan komen varen weet de Atlantis ons en de boot naast ons op enkele centimeters te ontwijken. Een bowman zou op dit moment niet verkeerd zijn! Ik wil kort onze strategie voor de start bespreken, maar zie dat we nog maar 26 seconden hebben. “Overstag, overstag, overstag!”, roep ik. We varen richting de startlijn, maar het sein heeft al geklonken. Met slechts 2 boten achter ons sluiten we achteraan in het veld aan de verkeerde kant ten opzichte van de wind. Het is een slechte start. Maar het had niet veel gescheeld of we hadden helemaal niet kunnen starten door onze verkeerde zeilkeuze.

Louis Suarez
Het eerste rak is voor Violet even wennen. Haar taak is nog niet duidelijk. Maar na twee keer overstag draait ze als een doorgewinterde wedstrijdzeiler mee. Lierhandel eraf, schoot los, overpakken en doorhalen. Zo moet de scout van Groningen zich gevoeld hebben toen hij Louis Suarez voor het eerst zag spelen. Want dit is geen beginner, maar een groeibriljant!

Volgen is verliezen
We komen redelijk mee, maar dat is niet voldoende. Na de tweede boei begint een kruisrak. De eerste vijftig meter varen we achter het veld aan, waarna ik opper om overstag te gaan. Een van de vuistregels bij wedstrijdzeilen is: ‘trek je eigen plan!’ Want wie de voorste boten volgt, wordt nooit eerste. Het lijkt te werken, we hebben immers geen verstoorde wind meer. Maar we moeten nog een slag maken en varen dan over stuurboord dwars door het veld dat inmiddels over bakboord vaart. En dan gebeurt het. We liggen op ramkoers met een van onze directe concurrenten. We kijken het aan tot op het laatste moment en ik probeer dat duidelijk te maken aan de schipper. Ik ontdek een angstige blik in zijn ogen en zie dat het niet meer gaat lukken. We moeten iets doen, anders heeft Fram zodadelijk een fraai boegbeeld. Ik roep nogmaals: “Overstag, overstag!”, en gooi de fokkeschoot van de lier. We gaan lelijk overstag en verliezen snelheid en hoogte.

Vol voor de wind

We herpakken ons direct. De bovenwindse boei ronden we volgens het boekje. We vieren het grootzeil en laten de boot rechtkomen, terwijl Ben de boeg om de boei stuurt. Hierdoor houden we veel snelheid. Terug naar de benedenwindse boei gaan we als een speer voor de wind met de fok te loevert. We lopen in en passeren zelfs een schip uit de eerste klasse. We moeten nog gijpen voor de boei, dus haal ik vast de spinakerboom binnen. Een verkeerde beslissing want de genua doet niet meer mee en zwiert levenloos van stuurboord naar bakboord en terug. Langzaam kruipen de tegenstanders weer voorbij.

De D-boei
Voor de D boei (benedenwinds) bespreken we even wat de handelingen zijn, dit werkt prettig en houdt bovendien iedereen scherp; een gijp, daarna het grootzeil aantrekken dat de boot begint op te loeven en we minder roer hoeven te geven en vervolgens langzaam de genua aantrekken. Het schip naast ons draait naar buiten. Het lijkt erop alsof zij tussen ons en de boei door wilt kruipen, maar we houden het gat tussen ons en de boei klein. Iedereen weet wat ‘ie moet doen. Violet zit er helemaal in en gooit de genuaschoot los, terwijl ik de grootschoot aanhaal. Zij pakt de fokkeschoot over als ik als een professionele grinder de lier bedien. In één vloeiende beweging zet Violet de traveller iets naar lij en we spuiten weg bij de boei.

Finish
Ook de laatste boeirondingen gingen perfect. We houden overal de snelheid erin, maar de rest helaas ook. We kunnen niet meer inlopen en eindigen zoals we startten, met twee boten achter ons. Bij de tijdcorrectie blijkt dat wij als zevende van de tien zijn geëindigd. Niet slecht, maar met een betere start moeten we hoger kunnen eindigen. Ach, Suarez kreeg ook pas dit jaar de Gouden Schoen.

Crew: Violet, Ben & Floris
Onshore crew: Marijke
Wind: 19 knopen (N)
Baan: 01
Finish: 7e (van de 10)

Iemand de loef afsteken

Wàààààt? Is onze sw-handicap 103.6? Vorige wedstrijd was het nog 106.1! Shit, nu wordt het nog lastiger om een plaatsje bij de eerste vijf te bemachtigen. Voor diegene die niet begrijpen waar ik me druk om maak. Het principe van de sw (en elke handicap) is het verrekenen van de onderlinge niveauverschillen. Het werkt simpel; je gevaren tijd deel je door je handicap, deze nieuwe gecorrigeerde tijd bepaald je eindpositie. Dus hoe hoger je handicap, hoe langer je ‘mag’ doen over het afleggen van de wedstrijdbaan. Je begrijpt dat onze handicap, onze handicap is.

Goed nieuws
De nieuwe, hoge handicap in combinatie met de voorspelde 6 knopen wind belooft weinig goeds. Ik merk dat ik al enigszins chagrijnig ben en dat slaat natuurlijk nergens op. Want het blijft een voorrecht om elke woensdagavond op het Gooimeer te zeilen, terwijl op 270 graden de zon Amsterdam doet gloeien. Ik moet dan altijd aan die mensen denken die uit verveling maar ‘So you think jouw vrouw is an idol’ zitten te kijken.

Gelukkig was er goed nieuws van onze zeilmaker Aad Kool, de nieuwe Genua 1 was klaar. Met nog twee uur voor het startsignaal was dit een ‘close call’. We merken wederom dat met weinig wind een klein foutje grote gevolgen kan hebben. De start was matig, ergens midden in het veld. Maar al snel lagen we achteraan en keken we tegen de bontgekleurde spinakers van de tegenstanders. We zetten de Genua te loevert en varen de halfwindse en aandewindse koersen met ballast aan lei. Hierdoor houden we aansluiting met het veld, zij het als laatste.

Het laatste rak
De wind valt af en toe weg, waardoor de wedstrijdleiding besluit de baan in te korten. We hebben nog één schip achter ons en hopen met de laatste boeironding deze te passeren. Helaas lukt het ons niet om Fram tussen de boei en de Atlantis (een Kelt 850) te steken. We moeten buitenom aan de lage kant er langs. Passeren aan de lijzijde is een ‘no go’. Gelukkig besluit de Atlantis te spinakeren, waardoor er even alleen een grootzeil op staat. Het geeft ons genoeg tijd om voor haar te komen. Achter ons klinkt het klapperen van de sputterende spi. Na een harde klap gevolgd door een stilte stond de grote windvanger van de Atlantis, bol en fier. Spoedig zouden ze ons voorbijgaan. Dit konden we natuurlijk niet laten gebeuren.

Loef en lij
De Atlantis met vol tuigage liep langzaam in. Ze stuurden iets naar de wind om ons aan de loefzijde te passeren. Maar daar voelde ik weinig voor en zij tegen Ben dat hij moest oploeven. Ben deed dit met kleine tegenzin. De loef afsteken voelt als pesten, maar het was het enige middel dat ons ter beschikking stond om de Atlantis achter ons te houden. Telkens als de Atlantis oploefde, loefden wij mee. We liepen wat uit de ideale koers, maar dat maakte niet uit, we wisten een vergelijkbare boot met spinaker achter ons te houden.

De Atlantis achter ons vlak voor de finish. Fotograaf: Team Windrose

Stroperig langzaam schoof Fram over de finishlijn. 41 Seconden later kwam de Atlantis over de lijn. Dit was victorie, een overwinning. Triomfantelijke gevoelens vervulden onze harten en deden het slechte resultaat vergeten. Dat de Atlantis ook nog de finishboei ‘kuste’, hebben we de wedstrijdleiding maar niet verteld.

Crew: Wout, Ben & Floris
Wind: 2-5 knopen (Z)
Baan: 11
Finish: 11e (van de 12)

Een nieuw wedstrijdseizoen van Team Fram

Beste zeilliefhebbers,

Het is zover, een nieuw zeilseizoen is aangebroken. En dat betekent elke woensdagavond clubregatta op het Gooimeer bij Naarden. Stipt om half acht gaat onze boeg over de startlijn om zich vervolgens in een felle strijd onder te dompelen. Met de ervaring uit het vorige seizoen en de aanpassingen en vernieuwingen van afgelopen winter, hopen we dit jaar een plekje in de top 10 te kunnen bemachtigen.

Crew
Maar daar hebben we wel jouw hulp bij nodig. Want zonder crew vaart Fram niet. Dus heb je zin om af en toe een woensdag mee te varen, of wil je onderdeel worden van de vaste crew? Laat het ons dan weten. De beste crew members verdienen een plek aan boord tijdens de roemruchte 24-uurs Zeilwedstrijd in augustus. Bovendien maak je kans op je eigen Team Fram rugby shirt t.w.v. 75,- euro! Niet mis.

Alle niveaus
Team Fram heeft plek voor alle type zeilers; Beginnend optimisten zijn net zo welkom als oud-voordekkers uit de Volvo Ocean Race. Laat je dus vooral niet afschrikken door termen als regatta, strijd, kielhalen en Chinese gijp, want in de werkelijkheid valt dat best wel mee.

Meld je aan!
Zeilen met Team Fram betekent gezond fanatisme, een hoop lol en een borrel na afloop. Wacht dus niet langer en monster aan bij Team Fram. Mail Ben of Floris, of laat een bericht hieronder achter. We hopen je snel aan boord te verwelkomen.

Ahoy!

Ben Rouwhorst & Floris Cornelissen
- Team Fram -

Scorebordjournalistiek

De laatste wedstrijd van de woensdagavond competitie moesten we helaas aan ons voorbij laten gaan. Maar daar stond een welverdiende vakantie in de Côte d’Azur tegenover. Terwijl wij ons vanaf de veranda met zeezicht vergaapten aan 50, 60 en 70-voeters, werd er op het Gooimeer hard gestreden om de podiumplaatsen. Uiteindelijk bekleedden Geusje (Dehler 28S), Roxane (Elan 331) en Team Windrose (Bavaria 820) respectievelijk de eerste, tweede en derde plek. Maar belangrijker is natuurlijk de eindklassering van Team Fram.

Van de 31 schepen die deelnamen aan de WAC 2008 zijn wij op een 20e plaats geëindigd. In voetbaltermen is dat halverwege het tweede rijtje. Een middenmoter dus. Een goed resultaat als we het afzetten tegen onze doelstellingen aan het begin van het seizoen (weet u nog: meedoen, lol maken en als het even kan niet als laatste eindigen). Maar zoals ik al eerder beschreef, werden we ambitieuzer. Bovendien is er sprake van zogenaamde scorebordjournalistiek: de schepen die onder ons zijn geëindigd hebben allen minder wedstrijden gezeild dan wij. Dus eigenlijk hebben we niet zo heel goed gepresteerd. Daar staat wel tegenover dat alle schepen boven ons er meer hebben gezeild.

Terugkijkend was het wedstrijdzeilen met Fram een absoluut hoogtepunt van 2009. Ik heb zelf het zeilen herontdekt en ben nog lyrischer dan voorheen. Gelukkig heb ik geldcrisis anders zou ik direct nieuwe zeilen kopen, mooie lierhendels aanschaffen, een klapschroef eronder zetten, nieuwe lieren plaatsen en het lopend want vervangen. Maar wie geen geld heeft, moet slim zijn.

Al zoekend naar mogelijkheden, leek het antwoord al die tijd in het vooronder te liggen. Juist met weinig wind presteren wij niet goed. De oplossing kwam in bonte kleuren. Een prachtige spinaker lag werkeloos te wachten op een zuchtje wind. Natuurlijk wisten wij van het bestaan van de spinaker, maar we wilden er niet aan. Noem het onervaren, noem het laf, maar zolang we dat niet kunnen, kost het ons alleen maar dure handicap punten.

Nu had ik het weleens gedaan met zo’n condoom. Nee heren niet hét, maar het! Spinakeren met een slurf dus. Maar binnen het wedstrijdzeilen is dat taboe. Teveel gewicht in de mast, teveel turbulentie in je zeilen. Nee, dat is voor toerzeilers. En aangezien ‘toerzeilers’ sinds dit jaar een belediging is, besloten Ben en ik Bert Piels van Team Windrose te vragen om een spinakerlesje (of twee).

Hoewel ik Bert nog waarschuwde dat hij met zijn les zijn concurrenten trainde, bleven wij meer dan welkom. Sterker nog, hij vond het een eer. Afgelopen zondag was het zover. In een geweldige nazomerdag met weinig wind leerde de schipper van TW ons de fijne kneepjes van het spinakeren. En natuurlijk is zoiets altijd makkelijker dan je denkt. Nu is het zaak om het eigen te maken en samen met de crew, jullie dus, als een geoliede machine die 60 m2 soepel in en uit de lucht te krijgen.

Met de winter voor de boeg zijn de laatste zeiluurtjes nu wel gevaren en begint het grote kluswerk weer. Antifouling, gescheiden accusysteem, Fram spinaker ready maken, het nodige motor onderhoud, en natuurlijk flink poetsen en boenen. Mocht je een zaterdagje niets te doen hebben? We liggen in Mijnden op de wal ;-)

Tot slot willen Ben en ik iedereen bedanken voor zijn of haar inzet voor, tijdens en na de wedstrijden. Allereerst Violet die mij mijn vaderlijke taken kwijtschold ten tijde van de wedstrijden en natuurlijk Marijke. Verder de crew van Team Fram: Wout, Lodewijk, Paul, Rene, Paul Peter, Ernest en Rob Hiddink. Tot slot een speciaal bedankje voor Bert die ons, zo bleek, op zijn verjaardag leerde spinakeren. Bedankt allemaal en hopelijk zien we jullie volgend seizoen weer aan boord van Fram!

Over en sluiten.

Donker en stil

Ik had mijn voorbereidingen getroffen. In het kader van gewichtsbesparing had ik de vorige dag mijn resterende twee verstandkiezen laten trekken. Dit zou toch 0,01 knoop kunnen schelen. De moeite waard dus. Maar het vinden van de juiste crew, of domweg iemand die wilde meezeilen met Lodewijk en mij, leek een zwaardere bevalling dan bij de kaakchirurg.

Sander had teveel verplichtingen aan het thuisfront. Paul kon, maar meldde zich de volgende dag ziek. Nicolas wilde ook wel, maar moest op het laatste moment invallen en met zijn golden voice het journaal door de ether blaffen. Frank liet maar gewoon niks van zich horen en Marc had ouderavond. Dus bleven die Sensei en ik alleen over. Op zich niets mis mee, maar drie man is gewoon gezelliger. Gelukkig was de wind slechts 2 BFT dus dat kunnen wij, de overlevende van de storm van 6 juni 1998, prima handelen.

Wedstrijdbaan
Er stond gelukkig meer wind dan vorige week, maar waar blijft het startschip nou? Uiteindelijk zien we Team Windrose een bord omhoog houden. Baan 9: Zuid Kort. Maar het werd lang. Lang en pijnlijk.

Start
Bij de lage boei van de startlijn stond aanzienlijk meer wind dan bij de hoge boei. Met het gevaar voor verstoorde wind, startte we perfect aan de lage kant van het veld. Helaas werd de wind toch dermate verstoord waardoor we al snel achterop raakte. Bovendien was het eerste rak een ruimwinds rak, waardoor de lichtweerzeilen weer goede zaken deden. De Roxane, die naast ons startte, stoof weg met haar spinaker en zou door niemand meer worden ingehaald.

De Wedstrijd
Soms pakte we wind, maar het bleef een strijd tussen Fram en de matige wind. Het vierde rak was een kruisrak en de wind leek aangetrokken naar een kleine 3. Fram was in haar element en op een rak haalde we vier schepen in, maar ook dit was van korte duur. Op de ruime rakken verloren we het weer en uiteindelijk, met vallen der duisternis, viel ook de wind weg. Hoewel het weer een prachtige avond was, leek onze boot de moed al op gegeven te hebben. Slechts één schip van de 22 wisten we achter ons te houden. Maar ik wist dat deze een hogere handicap had en dat dit de eerste keer van het seizoen zou worden dat wij in zo’n groot veld de laatste plek zouden versieren.

Resultaat
Aan boord begonnen Lodewijk en ik te filosoferen waar het nou aan ligt dat Fram niet vooruit te branden is met weinig wind. Natuurlijk is de crew (incluis mijzelf) nog niet ervaren, maar dan nog verklaart het niet het grote verschil. Het is toch die optelsom van handicap+oude zeilen+geen genua 1+geen klapschroef+geen Mike Sanderson. De theorie blijft overeind: Windloos is kansloos.

Crew: Lodewijk & Floris
Wind: 2-1 (ZZO)
Baan: 9
Finish: 22e (van de 22e)

Lijstje voor de winter
Fokkeschoot vervangen door een lichter exemplaar. Spival, grootzeilval en genuaval vervangen door dunnere lijnen. En als we dan toch bezig zijn, laten we dan direct de overloop smeren, het blok van de grootschoot nakijken, de onderlijkspanner naar de kuip brengen, de curryklemmen van de overloop verbeteren, het log boven de kajuitingang monteren en het onderwaterschip in een gladdere, snellere antifouling zetten.

Windloos is kansloos! Of toch niet?

Gisteren was een bijzondere wedstrijd. Volkomen tegen onze regels in gingen we toch het water op met 1 beaufort, in de hoop dat het nog iets zou aantrekken. En ach, het was 27 graden en stralende zon. Dus wat maakt het uit.

De wind was niet alleen erg matig maar ook nog eens wispelturig. Lagen we in prima startpositie voor de Zuidwesten wind, besluit meneer even te draaien naar Oost. Desondanks was onze start briljant. Ik denk de beste start van het seizoen. En dat in een relatief groot deelnemersveld. Jammer alleen dat de boeg op tijd startte maar de achtersteven ongeveer tien minuten later die denkbeeldige lijn passeerde.

Door de draaiende wind was baan 11 niet optimaal. Deze korte baan voor Zuid Westen wind bood weinig ruime rakken met de naar Oost gedraaide wind. Zeker als deze nog ingekort zou worden. En dat werd hij. Het eerste rak dat een ruimwinds rak had moeten zijn, werd opeens een kruisrak. De spinakers, die er toch al troosteloos bij hingen, konden terug in de zak en wij deden weer mee voor het eggie!

Na een half uur trok de wind iets aan en konden we zowaar zeilen. We waren op dat moment nog geen halve mijl van de startlijn verwijderd. Opvallend was dat er op sommige (gekke) plekken wel wind stond en andere plekken helemaal geen. Zo wist Team Windrose in de luwte van het eiland vreemd genoeg wind te pakken en snelheid te maken. Een mooie tactische beslissing. De uiteindelijke winnaars waren dan ook allen goede windlezers. Team Fram deed het ook aardig. De zeilende Sensei van vorige week was weer mee en gefocust en in opperste concentratie wisten we goed mee te komen. Jammer genoeg viel de wind in het laatste rak (het tweede rak!) weg en moesten we alle zeilen bijzetten om toch nog voor de Gibsea (hij deed weer mee) te eindigen. Dit lukte uiteindelijk niet. De Gibsea was 23 seconden sneller. Gelukkig werkte onze handicap in ons voordeel en zouden we toch nog hoger eindigen.

Resultaat
Eerder waren we tot de conclusie gekomen dat minder dan 2bft wind niks voor Fram is. Het ontbreken van een genua 1, spinaker of genaker wordt niet voldoende gecompenseerd door onze handicap, waardoor wij letterlijk kansloos zijn. Maar door de Zuidwesten baan in combinatie met Oosten wind én een ingekort parcours, wisten wij toch een redelijk resultaat te boeken: een 14e plek van de 17. Eigenlijk is dat geweldig en mogen spreken van een goede race.

Crew: Ben, Lodewijk en Floris.
Wind: ZO 0-1
Wedstrijdbaan 11
Finish: 14e (van de 17)

De zeilende Sensei

Na een afwezigheid van drie weken was Team Fram eindelijk weer compleet. Vakanties, gezinsuitbreidingen, maar voornamelijk te weinig wind waren de oorzaak van onze absentie. Eigenlijk wel zonde, want ook al stond er elke keer praktisch geen wind, het deelnemersveld bestond soms maar uit 7 schepen. En dan is makkelijk punten verdienen. Ook al word je laatste.

Maar goed, afgelopen woensdag waren wij weer van de partij. Dit keer met een speciale gast. Een eregast zou ik haast willen zeggen. Een man aan wie wij als Friendship-eigenaar toch het een en ander te danken hebben. Een eigenwijze zeiler, maar een goede. Veel kennis, ervaring, erg handig en heel erg koppig. Had hij karate beoefend, dan was hij zo’n klein oud Sensei Chineesje met zo’n lange snor en sik.

Maar goed de 17e wedstrijd was een prima wedstrijd: 2 à 3 beaufort, een nieuwe lierhandle, Cornelissen senior aan boord en een plaats bij de laatste acht. Dat wil zeggen we zijn achtste geworden. Wederom op het laatste rak wisten we twee boten in te halen. Een goed resultaat en de zeilende Sensei mag vaker aan boord stappen.

Crew: Ben, Lodewijk en Floris.
Wind: 2-3
Finish: 8e (van de 11)